Uw analyse heb ik gelezen. De espresso vloeit, de cijfers kloppen, de nuance is er. U legt de vinger op de wonde: de gestolde economie, het sluipmoordenaarsonderwijs, het ontbrekende migratiebeleid. Technisch onberispelijk. Maar wanneer Koen het ‘gedaan met Europa’-deuntje reserveert voor “debielen”, moet de geopolitiek-geograaf in mij protesteren. Niet uit boosheid, maar uit urgentie. U lijdt, met alle respect, aan technocratisch triomfalisme. U tuurt naar de begroting, maar mist de wereldkaart. Uw modellen zijn glashelder, maar het venster staat op een verdwijnende wereld.

U ziet een half procent groei. Ik zie een continent in Zachte Kolonisatie. En die wordt niet gevoed door begrotingstekorten, maar door het systematisch uitbesteden van de fundamenten van macht. Laat mij, als aanvulling op uw macro-economie, de geopolitieke diagnose stellen.

1. Energie: het uitbesteden van onze soevereiniteit.
U bespreekt de energiefactuur en de investeringen van Elia. Noodzakelijk. Maar de essentiële vraag is: Wie beheert de energie van de 21ste eeuw? Het antwoord: China, Rusland, de Golf. Europa heeft zijn energiezekerheid gereduceerd tot een leverancierscontract. Dit is geen marktwerking, dit is strategische capitulatie. Wie zijn energietoevoer niet controleert, is geen speler maar een bestemming – een rijk maar kwetsbaar achterland. De lessen van Ivan Van de Cloot over de kost van afhankelijkheid klinken hier luid door: het is een belasting op onze toekomst, veel zwaarder dan welke loonhandicap dan ook.

2. Infrastructuur: het verkopen van ons zenuwstelsel: de kwelduivel van Eandis.
U noemt buitenlandse investeringen. Ik moet u iets vertellen, een verhaal dat u misschien kent, maar waarvan de geopolitieke draagwijdte verloren ging in het technocratische gewoel. Toen de Chinese staatsgigant China State Grid haar oog liet vallen op een belang in onze hoogspanningsnetten, via het voormalige Eandis, speelde zich een beslissend toneel af. Het was de tijd van de zogenaamde ‘kwelduivel’, een geniepig staaltje bureaucratische sabotage waarbij essentiële dossiers verdwenen, procedures vertraagden en tegenstanders monddood werden gemaakt in naam van ‘de deal’. Het ging niet over concurrentie, het ging over controle. Terwijl wij in vergaderzaaltjes debatteerden over de loonnorm en de index, vochten een handvol waakhonden, onder wie ik mezelf tel, een gevecht om de ziel van ons elektrisch zenuwstelsel. Waarom? Omdat wie het net beheert, niet alleen de stroom beheert, maar ook de data over consumptiepatronen, de kwetsbaarheden van het systeem, en in tijden van spanning, de macht heeft om de stroomkraan strategisch te bedienen. Deze deal was geen investering; het was een poging tot inkapseling. En het gebeurde bijna onder onze neus, weggemoffeld in de technische details. Dit is geen theorie. Dit is geschiedenis. Geert Noels zou spreken van strategisch kapitaal dat wegvloeit. Tim Marshall zou het een klassieke zet op het ‘grand board’ van de geopolitiek noemen: controle over de slagaderen van een continent.

3. Data: de kolonisatie van de digitale ruimte.
Uitstekend dat u wijst op ons tekort aan technische profielen voor artificiële intelligentie. Maar waar staat onze AI? Waar ligt onze data? In andermans cloud, op andermans servers, beheerd door niet-Europese monopolies. Peter De Keyzer zou erop wijzen dat dit een productiviteitsparadox creëert: we jagen op groei, maar de winsten, de innovatie en de controle lekken weg naar andere continenten. Wij zijn klant in een systeem dat anderen ontwerpen. Een klant heeft geen soevereiniteit. Na het zien van de ‘kwelduivel’ in actie, begrijp je: dit zijn geen markten, dit zijn slagvelden. Vandaar mijn pleidooi voor infrastructuur-soevereiniteit, voor een eigen, lokaal gehost netwerk; niet uit technisch purisme, maar uit overlevingsdrang.

4. Grondstoffen: de ketting van onze ketenen.
Lithium, cobalt, zeldzame aardmetalen. U spreekt over productiviteitsgroei, maar wie beheert de input voor die groei? Opnieuw: anderen. Europa is een gijzelaar van zijn eigen groene en digitale transitie. Wij bouwen de auto’s, maar de batterijen zijn van hen. Wij maken de chips, maar het silicium is van hen. Dit is geen economie, dit is afhankelijkheid in zijn puurste vorm – een thema dat Tim Marshall in De Macht van de Geografie tot in de vezels uitwerkt: wie de fysieke wereld beheert, dicteert de toekomst. En wij staan met lege handen.

Koen, u stelt dat Europa het “geweldig goed” doet: stabiel, democratisch, rijk. Ik trek dat niet in twijfel. Het is een historische prestatie. Maar het is de stabiliteit van het conservatorium, niet van de werkplaats. Het is de welvaart van een rentenier die niet ziet dat zijn kapitaal wordt uitgehold. De wereld speelt een nieuw machtsspel, gedreven door controle over fysieke en digitale infrastructuur. En Europa is bezig de finale te missen, comfortabel weggezakt in zijn eigen consensus, terwijl de ‘kwelduivels’ van de nieuwe wereldorde ons zenuwstelsel stelselmatig in kaart brengen en overnemen.

Uw pleidooi voor een Canadees migratiebeleid, beter onderwijs en budgettaire discipline is cruciaal. Maar het is als het poetsen van het tafelzilver terwijl het huis in brand staat. We hebben een Marshallplan voor Infrastructuur-Soevereiniteit nodig. Een offensief dat inzet op:

• Energie-autonomie als hoogste nationale (en Europese) veiligheidsprioriteit, geleerd uit de fiasco’s van het verleden.
• Een eigen, veilig digitaal netwerk – een ‘Europa-Cloud’ met eigen protocollen, gebouwd op de as van onze soevereiniteit.
• Strategische voorraden en eigen winning van kritieke grondstoffen, niet als handelsbelang, maar als defensie-investering.
• Het beschermen van kritieke infrastructuur als hoeksteen van onze defensie, waarbij deals als die met China State Grid voor altijd in de geschiedenisboeken komen te staan als waarschuwing, niet als voorbeeld.

Stop met het feliciteren van onszelf met onze interne stabiliteit. De externe storm is al begonnen, en hij blaast niet onze begrotingen weg, maar onze fundamenten. De echte ‘debielen’ zijn niet zij die Europa’s zwakte benoemen, maar zij die denken dat we de 21ste eeuw kunnen winnen met de recepten van de 20ste, terwijl onze hoogspanningsmasten, onze datastromen en onze grondstoffentoevoer worden ingekapseld door wie de nieuwe wereld al vormgeeft.

Laten we het debat verbreden. Van de begrotingstafel naar de wereldkaart. Van economische groei naar geopolitieke macht. De tijd van ‘hopeloos maar niet ernstig’ is voorbij. Het wordt ernstig. En hopelijk niet hopeloos.

Met waardering voor uw werk,
Een bezorgde geopoliticus.