Valt het nog te ontkennen dat er iets mis loopt met ons onderwijs. Sinds de eeuwwisseling zijn termen zoals ‘rilatine’ en ‘concerta’ even vertrouwd als ‘prozac’ en aspirine. ASS stootte ADHD van de troon als meest aandacht vragende leerstoornis. Dyslexie, dyscalculie en dysorthografie zijn courante begrippen geworden. Steeds meer series en tv-programma’s allerhande houden deze thema’s gelukkig bespreekbaar.

Maar…

Terwijl we ons met z’n allen blind staren op de eventuele opwarming van de aarde, merken we niet dat de poel der kennis in ons land aan het opdrogen is! Na een zoveelste PISA-rapport is er nu een TIMMS-verslag dat aangeeft dat de broodnodige hersencellen in Vlaanderen gigantisch gepamperd worden. Als wij nog vooruit willen als een kenniseconomie dan moeten we dringend dat vaardighedenonderwijs als bezigheidstherapie schrappen. 

Sjomdilizee” was in een vorige eeuw in mijn ogen radicaal fout. Toen de toenmalige directrice echter eiste dat ik de volle 2 punten moest toekennen, was dat voor mij een keerpunt in mijn flexibiliteit. Hoe lang nog wil of kan ik de toenemende vraag voor ‘enig’ begrip aanvaarden?
Neemt de stroom leerproblemen dan alleen maar toe?
Is dan enkel nog het welbevinden van de leerling in de klas de maatstaf?
Vinden steeds meer ouders de weg naar slinkse methodes?

In het licht van deze verschraling van ons onderwijs deed ik de moeite om enkele aantekeningen te maken. Het materiaal wou ik eerst voor mezelf houden, maar mijn directe omgeving raadde me aan er mee naar buiten te komen. In een tijd dat iedereen een boek schrijft, gaande van sterren en kometen, vond ik het geen goed idee.
Het werd geen kookboek, hoewel er recepten in staan voor een kwalitatief en vreugdevol onderwijs.
Het werd geen groenboek, want ik gaf ook al aanzetten voor een witboek.
Lees het niet als een autobiografie, hoewel ik soms reflecteer naar mijn tijd als leerling.
Lees het eerder als ‘vinger aan de pols’ relaas.

Misschien zwengelt dit schrijven het debat weer aan. De maatschappelijke vraag is te belangrijk om in de achterkamertjes van de politiek te laten. Er staat mijns inziens toch redelijk veel op het spel. Gestaafd door enkele positieve ervaringen, poneer ik enkele concrete leertips. Je komt te weten hoe je een black- out krijgt. Ik trachtte wat inzicht te schenken in de werking van het brein en hoe je het best je geheugen kunt gebruiken? Het beruchte watervalsysteem probeer ik op mijn eigen( )wijze manier uit te leggen. Ik waag me aan voorstellen tot een mogelijk interessante manier van onderwijs. Want wij, leerkrachten, werken niet voor de maatschappij van nu, maar voor die van morgen. 

Vergeef me een sporadische knipoog naar het wielermilieu. Met deze metafoor probeer ik sommige dingen toe te lichten. Het middelbare, met uitbreiding het hele, onderwijs in Vlaanderen lijkt een beetje op een lange harde race naar een diploma. Iedere deelnemer hoopt te kunnen winnen in de mooiste race! Iedereen kan fietsen, maar kan je ook koersen? En als je niet kan koersen, mag je dan vals spelen om toch maar…?  

Welke gevolgen geeft dit voor het organiseren van het onderwijs? Is het besef dat onze enige grondstof, grijze massa, gewapend moet worden voor een harde maatschappij dan toch te veel gevraagd? Mogen we niet verlangen dat iedereen best op de voor hem of haar meest geschikte plaats zit of wordt gezet en daar maximaal rendeert. 

Slotsom, via dit boek tracht ik zowel collega’s te motiveren, ouders te inspireren en leerlingen te stimuleren.

De uitdaging is om van grafiet diamant te maken.
Beiden bestaan louter uit koolstof. De natuur schikte, door omstandigheden, de atomen anders. Het resultaat mag er zijn!

Ik beschouw de taak van de leraar als deze van moeder natuur: door het anders schikken van de hersencellen maken we briljante leerlingen klaar voor sterke toekomst! 

Een wereld van verschil, nietwaar?